2008/Jan/29
2008/Jan/29
2007/Dec/11
มหาชาติคำหลวง
ประวัติผู้แต่ง
ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดเกี่ยวกับผู้แต่ง ทราบเพียงแต่ว่าผู้แปลและแต่งภาษาไทยน่าจะเป็นนักปราชญ์ ราชบัณฑิตในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
ประวัติความเป็นมา
มหาชาติคำหลวง เป็นวรรณคดีเล่มแรกที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถโปรดให้ประชุม ปราชญ์ราชบัณฑิต ให้ช่วยกันแต่งขึ้นเมื่อปีขาล พ.ศ. 2025
เนื้อเรื่องโดยย่อ
มหาชาติคำหลวง แปลว่า การเกิดที่ยิ่งใหญ่ เป็นหนังสือที่กล่าวถึงการบำเพ็ญทานอย่างยิ่งใหญ่ ของพระเวสสันดรโพธิสัตว์ครบทั้ง ๑๐ บารมี โดยการบำเพ็ญบารมีที่ยากยิ่งก็คือทานบารมีนั่นเอง และเป็นพระชาติสุดท้ายก่อนจะมาตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่กล่าวเป็นทานบารมีที่ยิ่งใหญ่ เพราะเป็นการบริจาคบุตรและภรรยา ซึ่งเป็นการยากหาผู้จะทำได้ พระองค์ทรงบริจาคทานทุกอย่างด้วยศรัทธาแรงกล้า มหาชาติคำหลวง ซึ่งได้กล่าวแล้วว่า ฉบับเดิมเป็นภาษามคธ แต่งเป็นปัฐยาวัตรฉันท์ มีจำนวน ๑,๐๐๐ บท หรือพันคาถาด้วยกัน
ลักษณะการประพันธ์
คำประพันธ์ในมหาชาติคำหลวงมีร่าย โคลง ฉันท์ กาพย์ ยกเว้น กลอน
คำประพันธ์ของมหาชาติคำหลวงทั้ง 13 กัณฑ์ อาจจะแยกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้
1.ประเภทที่ดำเนินด้วยร่ายล้วนๆ มี 7 กัณฑ์ คือ ทศพร หิมพานต์ วนประเวศน์ ชูชกบรรพ สักกบรรพ และนครกัณฑ์
2.ประเภทที่ดำเนินด้วยร่ายและคำประพันธ์ชนิดอื่นปนกัน มี 6 กัณฑ์ คือ ทานกัณฑ์ มหาพน จุลพน มหาราช ฉกษัตริย์ และมัทรี
คุณค่าด้านภาษา
ได้เห็นถึงวิวัฒนาการทางความหมายของคำในสมัยอยุธยา เช่น คำว่า มารดาและบุตร ใช้เฉพาะกับคน แต่สมัยก่อนใช้กับสัตว์ก็ได้ ดังบทประพันธ์ที่ว่า
...หนึ่งบุตรเนื้อทราย ขิโรทกบวาย ทรามรักษเสน่หา
ยกหูชูคอ คอยถ้ามารดา เห็นแม่กลับมา วิ่งเข้าเชอยชม...
edit @ 11 Dec 2007 19:09:55 by panyaoon